Bölgedeki askeri hareketlilik, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'ndan (CENTCOM) gelen son dakika açıklamasıyla yeni bir boyut kazandı. Yapılan resmi açıklamaya göre, Arap Denizi'nde uluslararası sularda seyir halinde olan USS Abraham Lincoln uçak gemisi taarruz grubu, İran'a ait olduğu tespit edilen bir İHA tarafından yakın takibe alındı. ABD askeri yetkilileri, söz konusu hava aracının standart prosedürlerin dışına çıkarak gemiye "saldırgan bir profilde" yaklaştığını ve yapılan uyarılara yanıt vermediğini belirtti. Angajman kuralları gereği, geminin ve mürettebatın güvenliğini sağlamak amacıyla savunma sistemlerinin devreye sokulduğu ve İHA'nın etkisiz hale getirildiği bildirildi. Olayda ABD gemisinde herhangi bir hasar veya can kaybı yaşanmadı.
Bu olay, Basra Körfezi ve çevresindeki su yollarında artan gerilimin somut bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Hürmüz Boğazı ve Arap Denizi, dünya petrol ticaretinin can damarı olması nedeniyle her iki ülke için de kritik bir güç gösterisi alanı niteliğinde. ABD, bölgedeki varlığını "seyrüsefer özgürlüğünü koruma" misyonuyla gerekçelendirirken, Tahran yönetimi bu varlığı ulusal güvenliğine bir tehdit olarak algılıyor ve sık sık denizde karşı karşıya geliniyor.
Ancak krizin sadece askeri boyutu değil, diplomatik yansımaları da dikkat çekici bir değişim sürecine işaret ediyor. Askeri gerilimin tırmandığı saatlerde, diplomatik kaynaklardan sızan bilgilere göre İran, ABD ile dolaylı ya da doğrudan yapılacak görüşmelerin lokasyonu konusunda bir değişikliğe gitmek istiyor. Daha önce Türkiye'nin arabuluculuk rolü ve coğrafi konumu nedeniyle İstanbul'un potansiyel bir görüşme merkezi olduğu konuşulurken, Tahran'ın ibreyi Umman'a çevirdiği belirtiliyor.
Umman Sultanlığı, tarihsel olarak Batı ile İran arasında "Orta Doğu'nun İsviçre'si" rolünü üstlenmesiyle biliniyor. 2015 yılında imzalanan Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) öncesindeki gizli görüşmelere de ev sahipliği yapan Muskat yönetimi, Tahran için daha güvenli ve nötr bir zemin olarak görülüyor. Uzmanlar, Tahran'ın İstanbul yerine Umman'ı tercih etmesinin arkasında, bölgesel ittifaklardaki değişimler ve Umman'ın sessiz diplomasisindeki başarısının yattığını vurguluyor. Tahran'ın bu talebi, askeri alanda sert gücünü gösterirken, diplomatik kanalları tamamen kapatmak istemediği, ancak görüşmeleri kendi belirlediği şartlarda ve güvendiği bir zeminde yürütmek istediği şeklinde yorumlanıyor.
Sonuç olarak, Arap Denizi'ndeki İHA krizi ve diplomatik adres değişikliği talebi, Washington-Tahran hattındaki çok katmanlı satranç oyununun devam ettiğini gösteriyor. Bir yanda savunma sistemleri ve İHA'lar konuşurken, diğer yanda masanın nerede kurulacağı tartışması, sürecin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
