Fransa'nın başkenti Paris'te teknoloji dünyasını sarsan bir gelişme yaşandı. Elon Musk'a ait sosyal medya devi X'in ofisleri, Fransız savcılığı tarafından yürütülen ve giderek genişleyen bir soruşturma çerçevesinde polis tarafından basıldı. Bu operasyon, Avrupa Birliği'nin teknoloji devlerine yönelik sıkı denetim politikalarının ve fikri mülkiyet haklarını koruma konusundaki kararlılığının en somut örneklerinden biri olarak kayıtlara geçti.
Söz konusu baskın, sıradan bir prosedürden ziyade, X şirketinin 'komşu haklar' (neighbouring rights) olarak bilinen telif yasalarına uyum sağlamadığı gerekçesiyle başlatılan yasal sürecin bir parçası olarak görülüyor. İddialara göre soruşturma, Musk'ın X platformuna entegre ettiği yapay zeka sohbet robotu Grok'un eğitimiyle doğrudan bağlantılı. Fransız yayıncılar ve haber ajansları, Grok'un kendi ürettikleri haber metinlerini, analizleri ve verileri herhangi bir lisans ücreti ödemeden veya izin almadan veri tabanına işlediğini öne sürüyor. Bu durum, Avrupa Birliği'nin 2019 yılında kabul ettiği ve dijital platformların haber içeriklerini kullanmaları karşılığında yayıncılara ödeme yapmasını zorunlu kılan direktifle çelişiyor.
Fransız yargı kaynaklarından edinilen bilgilere göre, polis ekipleri ve bilişim suçları uzmanları ofisteki bilgisayarlarda, sunucularda ve dijital kayıtlarda incelemelerde bulundu. Amaç, X'in Grok yapay zeka modelini eğitmek için kullandığı veri setlerinin kaynağını ve bu verilerin kullanım şeklini belgelemekti. Daha önce Google ve Meta gibi diğer teknoloji devleri de benzer suçlamalarla karşı karşıya kalmış ve Fransız rekabet kurumuyla uzlaşmak veya yüksek para cezaları ödemek zorunda kalmıştı. X platformunun ise yayıncılarla masaya oturma konusunda bugüne kadar isteksiz davrandığı ve gerekli şeffaflığı sağlamadığı belirtiliyor.
Soruşturmanın arka planında, Fransız medya devlerinin (örneğin Agence France-Presse ve diğer gazete birlikleri) X aleyhine açtığı davalar yatıyor. Medya kuruluşları, X'in platform üzerinden elde ettiği reklam gelirlerinin bir kısmını, içeriklerini kullandığı için kendileriyle paylaşmasını talep ediyor. Ancak şirketin bu konuda iş birliğine yanaşmaması ve özellikle yapay zeka eğitimi için kullanılan veriler konusunda sessiz kalması, yargı sürecini baskın aşamasına taşıdı.
Bu gelişme, küresel ölçekte yapay zeka ve telif hakları tartışmasını yeniden alevlendirdi. New York Times'ın OpenAI'ya açtığı dava gibi, Fransa'daki bu soruşturma da 'Generative AI' (Üretken Yapay Zeka) teknolojilerinin, insan emeğiyle üretilen gazetecilik içerikleri üzerinden bedelsiz bir şekilde eğitilip eğitilemeyeceği sorusuna hukuki bir yanıt arıyor. Elon Musk ve X yönetimi konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmazken, uzmanlar bu soruşturmanın sonucunun AB genelinde yapay zeka düzenlemeleri (AI Act) için emsal teşkil edebileceğini vurguluyor.
