İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenen yeni yaptırım takvimi, sahte ve standart dışı olarak bilinen APP plakaların kullanımını tamamen bitirmeyi hedefliyor. Belirlenen son tarih olan 1 Nisan itibarıyla, Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu standartlarını taşımayan plakalara sahip araç sahiplerini tam 140 bin liralık sarsıcı bir idari para cezası bekliyor.
Bu astronomik ceza miktarının rastgele seçilmediği çok açık. Geçmiş yıllarda uygulanan cüzi cezalar, modifiye tutkunu sürücüler tarafından basit bir bedel gibi görülüp rahatlıkla göze alınıyordu. Yeni düzenleme ise caydırıcılık kavramını kökünden yeniden tanımlıyor. Meblağın yüksekliği, meselenin basit bir estetik tercih ya da sıradan bir trafik kuralı ihlalinden çıkarak doğrudan ulusal güvenlik ve kamu düzeni sorununa dönüştüğünün en net göstergesi.
Sorunun temelinde bu plakaların üretim şekli ve içerdiği derin güvenlik açıkları yatıyor. İnternet üzerinden bile kolayca sipariş edilebilen, merdiven altı atölyelerde basılan, resmi mühür barındırmayan ve özel fontlara sahip bu plakalar, Elektronik Denetleme Sistemleri ile Kent Güvenlik Yönetim Sistemi kameraları tarafından çoğu zaman okunamıyor. Bu teknolojik körlük, hız ihlali yapanlardan kırmızı ışıkta geçenlere kadar birçok kural tanımazı sistem karşısında adeta görünmez kılıyordu. Devletin teknolojik altyapıya yaptığı milyarlarca liralık yatırım, basit bir pleksi plaka yüzünden işlevsiz hale geliyordu.
Trafik ihlallerinin ötesinde, durumun çok daha karanlık bir asayiş boyutu bulunuyor. Standart dışı plakalar uzun zamandır çalıntı araçların kamufle edilmesinde, silahlı saldırılarda, kaçakçılık faaliyetlerinde ve terör eylemlerinde bir kalkan olarak kullanılıyor. Suçlular, kameraların okuyamadığı bu harf ve rakam grupları sayesinde olay yerinden iz bırakmadan uzaklaşabiliyordu. Devlet, plaka üzerindeki güvenlik hologramlarını, barkod sistemini ve reflektif özellikleri standartlaştırarak, yasa dışı oluşumların bu ucuz ve erişilebilir kamuflaj yöntemini kesin olarak bertaraf ediyor.
Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun tek yetkili merci olarak konumlandırılması, üretim ağının tamamen devlet kontrolüne geçmesi anlamına geliyor. Artık plaka basımı, sıkı denetimlere tabi bir kayıt zinciri içinde, aracın ruhsat bilgileriyle eşleşen bir veri tabanı üzerinden gerçekleştirilecek. Bu tedbir sadece aracı kullananı değil, aynı zamanda merdiven altı basım evlerini ve bu yasa dışı ticaretten beslenen kayıt dışı ekonomiyi de hedef alıyor.
1 Nisan sabahı itibarıyla sürücüler için mazeret dönemi kesin olarak kapanıyor. Araçlarına farklı bir görünüm katmak uğruna güvenlik standartlarını hiçe sayanları sadece telafisi zor bir mali tablo değil, aracın trafikten men edilmesi gibi daha ağır yaptırımlar da bekliyor. Karar vericiler, sokaklardaki anonimleşme çabalarına karşı bugüne kadarki en sert hamlesini yaparak trafikteki gri alanları sıfıra indiriyor. Bu gelişme, Türkiye yollarında hem dijital denetim mekanizmalarının kusursuz işlemesi hem de toplumsal güvenliğin tavizsiz tesisi için atılmış devrim niteliğinde bir adım olarak öne çıkıyor.
