Madagaskar'da haftalardır süren enerji ve su krizi, nihayetinde siyasi bir depreme dönüştü. Cumhurbaşkanı Andry Rajoelina, yükselen toplumsal tansiyonu düşürmek adına klasik bir 'liderlik refleksi' göstererek Başbakan Christian Ntsay ve tüm kabine üyelerini görevden aldı. Ancak bu hamle, adadaki derin yapısal sorunları çözmekten ziyade, saraya yönelen öfkeyi dağıtmayı amaçlayan taktiksel bir manevra olarak okunmalı.
Günlerdir süren protestolar, basit bir hizmet aksamasından çok daha fazlasını ifade ediyor. Halkın sokağa dökülmesinin temelinde, temel insani ihtiyaçların dahi karşılanamadığı bir yönetim zafiyeti yatıyor. Elektrik kesintileri sanayiyi durdururken, su kıtlığı halk sağlığını tehdit eder boyuta ulaştı. Rajoelina, sokak hareketlerini iyi bilen bir lider; zira kendisi de iktidara giden yolu benzer toplumsal dalgalanmalarla örmüştü. Bu nedenle, protestoların doğrudan şahsını hedef almaya başladığı noktada, 'yeni bir sayfa' açma vaadiyle hükümeti feda etmesi şaşırtıcı değil.
GokaNews Analizi: Neden Şimdi?
Burada asıl sorulması gereken soru, kabine değişikliğinin paslı su borularını veya çöken elektrik şebekesini tamir edip etmeyeceğidir. Cevap muhtemelen hayır. Madagaskar'daki kriz, isimlerden bağımsız, kronik bir altyapı ve yatırım eksikliği sorunudur. Rajoelina, Başbakan Ntsay'ı görevden alarak zaman kazanmış olabilir, ancak bu hamle, adanın makroekonomik kırılganlığını ortadan kaldırmıyor.
Siyasi açıdan bakıldığında, bu bir 'günah keçisi' stratejisidir. Cumhurbaşkanlığı sistemlerinin doğası gereği, yürütmenin başı başarısızlık durumunda kabineyi bir sigorta gibi kullanır. Sigorta attığında yenisi takılır, ancak devredeki aşırı yüklenme (ekonomik kriz ve kaynak yetersizliği) devam ettiği sürece, karanlıkta kalma riski her zaman bakidir.
Önümüzdeki günlerde atanacak yeni isimler, halkın gazını almaya yönelik popülist bir vitrin değişikliği mi olacak, yoksa kemer sıkarak altyapıya odaklanacak teknokratlar mı? Madagaskar'ın kaderini bu tercih belirleyecek. Ancak şu an için kesin olan tek şey var: Rajoelina, satranç tahtasında şahı korumak için veziri feda etti.