Türkiye ve Suudi Arabistan, bölgesel jeopolitikte önemli bir dönüm noktasına işaret eden 31 maddelik kapsamlı bir ortak bildiri yayımladı. İki ülke, bildiride bilhassa Yemen, Sudan, Somali ve Suriye'nin istikrarına, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne olan sarsılmaz desteklerini bir kez daha teyit etti. Bu vurgu, Ankara ve Riyad arasındaki son dönemdeki diplomatik yakınlaşmanın ve bölgesel güvenlik meselelerine yönelik ortak bir duruş sergileme arzusunun önemli bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Ortak bildirinin odağındaki ülkeler, farklı derecelerde olmakla birlikte uzun süredir iç çatışmalar, siyasi istikrarsızlıklar ve insani krizlerle boğuşuyor. Yemen'de yıllardır süren iç savaş, ülkeyi dünyanın en büyük insani krizlerinden birine sürüklemiş durumda. Suudi Arabistan'ın liderliğindeki koalisyonun da aktif olarak yer aldığı bu çatışma, Husiler ile uluslararası tanınmış hükümet arasındaki mücadeleyle tanımlanıyor. Türkiye ve Suudi Arabistan'ın Yemen'in istikrarına desteği, bu uzun soluklu krize siyasi bir çözüm bulunması ve ülkenin bölünmüşlüğünün önüne geçilmesi çağrısı olarak yorumlanabilir.
Sudan ise 2021'deki askeri darbe ve ardından gelen siyasi kargaşayla boğuşuyor. Geçiş sürecindeki bu Kuzey Afrika ülkesi, ekonomik zorluklar ve sivil-asker gerilimiyle mücadele ederken, bölgesel destek istikrarın yeniden tesisi için hayati önem taşıyor. Somali'de ise El-Şebab terör örgütüyle mücadele ve merkezi hükümetin ülkenin tamamında kontrolü sağlaması gibi sorunlar devam ediyor. Türkiye, Somali'nin yeniden yapılanma ve güvenlik çabalarına uzun yıllardır aktif destek veriyor; Suudi Arabistan'ın da bu çabalara katılması, bölgesel terörle mücadelede ortak bir cephenin oluştuğuna işaret ediyor.
Suriye meselesi, hem Türkiye hem de Suudi Arabistan için stratejik ve jeopolitik açıdan kritik öneme sahip. On yılı aşkın süredir devam eden iç savaş, ülkenin toprak bütünlüğünü parçalamış, milyonlarca insanı yerinden etmiş ve sayısız dış aktörün müdahalesine sahne olmuştur. Türkiye'nin Suriye'nin kuzeyindeki askeri operasyonları ve Kürt ayrılıkçı gruplara karşı duruşu bilinirken, Suudi Arabistan da geçmişte Esad rejimine karşı muhalif gruplara destek vermiştir. Bu ortak bildiri, Suriye'nin toprak bütünlüğünü koruma ve siyasi bir çözüm bulma konusunda iki ülkenin uzlaşı arayışında olduğunu gösteriyor.
Bu ortak bildiri, Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki ilişkilerin son yıllardaki gerginliklerin ardından kaydettiği ilerlemenin en somut işaretlerinden biri. Özellikle gazeteci Cemal Kaşıkçı cinayetinin ardından yaşanan soğukluk, her iki ülkenin de liderlerinin karşılıklı ziyaretleriyle önemli ölçüde giderilmişti. Karşılıklı ticaret ve yatırım hacminin artırılması hedefleriyle birlikte, bölgesel güvenlik ve istikrar konularında işbirliği, bu yeni dönemdeki ilişkilerin temel taşlarını oluşturuyor. 31 maddelik bildirinin, sadece adı geçen ülkelerin değil, enerji, savunma sanayii, kültürel alışverişler ve çok taraflı platformlardaki işbirliği gibi geniş bir yelpazede ortak ilgi alanlarını kapsadığı da tahmin ediliyor. Bu stratejik ortaklık, Orta Doğu ve Afrika Boynuzu'ndaki güç dengeleri üzerinde önemli etkiler yaratma potansiyeli taşıyor.
