Meta CEO'su Mark Zuckerberg'in, şirketinin gençler üzerindeki zararlı etkileriyle ilgili davada verdiği ifade, dikkatle kurgulanmış bir yasal tiyatrodan farksızdı. Zuckerberg, kendisine yöneltilen tüm suçlamaları reddederken, zaman zaman kendi mühendislik ve ürün ekiplerini işaret ederek klasik bir CEO kalkanı kullandı: Zirve, operasyonel detaylardan habersizdir.
ANALİZ: Bu savunma, tesadüfi bir durum değil, bilinçli bir stratejidir. Zuckerberg, kendisini platformun kasıtlı olarak bağımlılık yaratacak şekilde tasarlandığı yönündeki iddialardan soyutlamaya çalışıyor. Instagram'ın 'sonsuz kaydırma' (infinite scroll) veya 'beğeni' bildirimleri gibi özelliklerinin psikolojik etkilerinden 'haberdar olmadığını' ima ederek, yasal sorumluluğu kendisi ve yönetim kurulu yerine, daha alt kademedeki ürün yöneticilerine yıkmayı hedefliyor. Bu, şirketi korumak için bireysel sadakatin sorgulandığı, tehlikeli bir iç oyundur.
Asıl mesele, Zuckerberg'in kişisel olarak neyi bilip bilmediği değil. Asıl mesele, Meta'nın kurumsal yapısının, kullanıcı etkileşimini ve 'ekranda kalma süresini' her şeyin üzerinde tutan bir sistem üzerine inşa edilmiş olmasıdır. Şirket, dünyanın en parlak beyinlerini, insan davranışlarını analiz edip manipüle ederek kullanıcıları platformda daha uzun süre tutacak mekanizmalar geliştirmeleri için işe alıyor. Bu gerçeklik karşısında, CEO'nun bu mekanizmaların en temel sonuçlarından habersiz olduğunu iddia etmesi, inandırıcılıktan uzaktır.
BU NEDEN ÖNEMLİ? Bu dava, teknoloji endüstrisinin 'Big Tobacco' anı olma potansiyeli taşıyor. Tıpkı tütün şirketlerinin nikotinin bağımlılık yapıcı doğasını yıllarca inkar etmesi gibi, Meta da platformlarının zihinsel sağlık üzerindeki olumsuz etkilerini bildiği halde kârı önceliklendirmekle suçlanıyor. Mahkemenin, Zuckerberg'in 'bilmiyordum' savunmasını delip geçerek, şirketin kurumsal olarak kasıtlı davrandığına hükmetmesi, Meta için benzeri görülmemiş yasal ve finansal bir çöküşün kapısını aralayabilir.
Zuckerberg'in ifadesi, bu uzun soluklu savaşın sadece bir cephesi. Asıl mücadele, mahkemeye sunulacak iç yazışmalarda, ürün geliştirme notlarında ve eski çalışanların tanıklıklarında verilecek. Ortaya çıkacak her bir belge, Zuckerberg'in inşa etmeye çalıştığı 'habersiz lider' imajını yerle bir etme gücüne sahip. Bu dava, sadece Instagram'ın değil, dikkat ekonomisi üzerine kurulu tüm bir endüstrinin geleceğini şekillendirecek.
